Word je wakker met een pijnlijke of stijve knie, terwijl je er later op de dag nauwelijks last van hebt? Kniepijn in de ochtend komt regelmatig voor. Vooral de eerste stappen uit bed kunnen gevoelig of stijf aanvoelen. Na een tijdje bewegen nemen de klachten soms alweer af.
Dat verschil tussen de ochtend en de rest van de dag kan vreemd aanvoelen. Toch is het goed te verklaren. Langdurige rust, de belastbaarheid van de knie en verschillende knieklachten kunnen hierbij een rol spelen.
Waarom kan kniepijn in de ochtend erger zijn?
Tijdens de nacht beweegt je knie gedurende meerdere uren relatief weinig. Wanneer je daarna opstaat, moet het gewricht weer in beweging komen. Hierdoor kan de knie tijdens de eerste bewegingen stijver of gevoeliger aanvoelen.
Dit verschijnsel wordt vaak startpijn of ochtendstijfheid genoemd. Het kan ook optreden nadat je overdag langere tijd hebt gezeten. Bij artrose is kortdurende ochtendstijfheid bijvoorbeeld een bekend verschijnsel. De klachten verminderen dan vaak nadat iemand enige tijd heeft bewogen.
Dat betekent echter niet dat iedere stijve of pijnlijke knie in de ochtend automatisch door artrose wordt veroorzaakt.
Wat kan een stijve of pijnlijke knie in de ochtend veroorzaken?
Kniepijn is een klacht en geen diagnose. Verschillende factoren kunnen bepalen wanneer en hoeveel pijn je ervaart. Daarom kijken we niet alleen naar het moment waarop de knie pijn doet.
Een bekende mogelijke oorzaak van ochtendstijfheid is knieartrose. Hierbij komen pijn en stijfheid na rust regelmatig voor. Kortdurende ochtendstijfheid van minder dan 30 minuten is zelfs een van de kenmerken die worden meegenomen bij de beoordeling van mogelijke knieartrose.
Daarnaast kunnen andere knieklachten of irritatie van structuren rondom de knie voor pijn zorgen. Ook de belasting van de voorgaande dag kan meespelen. Heb je bijvoorbeeld meer gewandeld, gesport of trapgelopen dan je knie op dat moment aankan? Dan kun je dat later of de volgende ochtend merken.
Daarom is het patroon rondom de klacht vaak interessanter dan één los pijnmoment.
Waarom wordt mijn kniepijn minder als ik beweeg?
Het komt regelmatig voor dat een knie na een aantal minuten bewegen soepeler aanvoelt. Dat zien we onder andere bij startstijfheid. Bij knieartrose kunnen pijn en stijfheid na ongeveer 10 tot 30 minuten bewegen afnemen.
Minder pijn na bewegen betekent niet automatisch dat er niets aan de hand is. Andersom betekent pijn tijdens de eerste stappen ook niet direct dat je knie beschadigd is.
Het is daarom nuttig om te kijken naar het volledige verloop. Hoe lang duurt de ochtendstijfheid? Komt deze iedere ochtend terug? Heb je ook klachten na lang zitten? En wat gebeurt er tijdens wandelen, sporten of traplopen?
Deze informatie kan helpen om beter te begrijpen waardoor jouw klachten worden beïnvloed.
Wat kun je zelf doen bij kniepijn na het opstaan?
Als de knie vooral stijf aanvoelt na een periode van rust, kan rustig in beweging komen prettig zijn. Je hoeft de knie daarbij niet direct zwaar te belasten.
Je kunt bijvoorbeeld letten op:
- rustig buigen en strekken van de knie voordat je intensiever gaat bewegen;
- regelmatig bewegen gedurende de dag;
- voldoende herstel tussen zwaardere activiteiten of trainingen;
- een geleidelijke opbouw van wandelen, sporten en krachttraining;
- het verloop van de klachten tijdens en na belasting.
Volledig stoppen met bewegen is bij veel knieklachten niet automatisch de beste oplossing. Bij knieartrose vormt bewegen bijvoorbeeld een belangrijk onderdeel van de behandeling.
Gerichte fysiotherapie kan helpen wanneer je niet goed weet welke belasting passend is. Daarnaast kan krachttraining en oefentherapie worden ingezet om de capaciteit van de spieren rondom de knie verder op te bouwen.
Wanneer is kniepijn in de ochtend reden om verder te kijken?
Een stijve knie die na enkele minuten bewegen verbetert, hoeft niet direct reden tot zorgen te zijn. Toch is het verstandig om klachten te laten beoordelen wanneer ze blijven terugkomen of duidelijk toenemen.
Let bijvoorbeeld extra op wanneer de knie plotseling sterk pijnlijk wordt, duidelijk gezwollen, warm of rood is. Ook koorts, forse bewegingsbeperking of pijn die acuut is ontstaan kunnen redenen zijn om contact op te nemen met een arts.
Ook zonder deze signalen kan onderzoek zinvol zijn wanneer de klacht je dagelijkse activiteiten of sport blijft beperken.
Niet alleen kijken naar waar het pijn doet
Bij Curfs Fysio & Sport kijken we bij knieklachten niet alleen naar de plek waar je pijn ervaart. We kijken ook naar wanneer de klacht ontstaat, welke bewegingen invloed hebben en wat je knie op dit moment aankan.
Daarbij kunnen onder andere kracht, mobiliteit, stabiliteit, trainingsbelasting en herstel worden meegenomen. Zeker wanneer klachten regelmatig terugkomen, kan het waardevol zijn om te onderzoeken welke factoren daarbij een rol spelen.
Op basis daarvan kan een behandel- of trainingsplan worden opgesteld. Het doel is niet alleen om de klacht te verminderen, maar ook om de belastbaarheid waar nodig verder op te bouwen.
Heb je regelmatig kniepijn in de ochtend of blijft je knie na het opstaan stijf aanvoelen? Dan kun je bij Curfs Fysio & Sport terecht voor een beoordeling. Via onze website kun je eenvoudig een afspraak inplannen.
